Oporretan, normalean, gehiago irakurri ohi da, denbora dugu eta. Erosi, deskargatu edo mailegatu dituzuen liburuez gain, 201 orrialdeko harribitxi hau irakurri beharko zenuteke.
Bertan aurkituko dituzue: atal bat irakurtzera animatzeko estrategia eta trikimailuekin; haur literaturari buruzko zerrenda bat gazteleraz; klasikoei buruzko hausnarketak; lagungarriak izan daitezkeen ideak guraso eta irakasleentzat gazteengan irakurzaletasuna pizteko lan malkartsuan. Eta, jakina, liburutegiei dagokien atala ezin falta! Zazpigarren atala

Irakurzaletasuna pizteko ez dago errezeta magikorik, baina Teixidorrek arrazoia baldin badu, ” Liburuzaleak bizitza anitza du: berea eta liburuetakoa. Horregatik, esperientzia gehiago bizitzen ditu, emozioz beteriko bizitza aberatsagoa bizi du”. (17. orrialdean)

Teixidorrek  ikastoletan ahotsgorako irakurketa gomendatzen du! Gutxienez ordubete. Badakit, zenbait hizkuntza irakaslek egiten dutela, eta oso pozik daudela emaitzekin. Nire ustez, klasean behineko irakurketa saioa edozein irakurketa kanpaina baino eraginkorragoa izan daiteke.

Emili Teixidor idazle ezaguna da eta ospea lortu du askeneko boladan, “Pa negre” filma bere nobela batean oinarrituta dagoelako. Biak ere, liburua eta filma, guztiz gomendagarriak.

Bukatzeko oporraldi hauetan, Donostian baldin bazaudete,  gogoratu nahi dizuet Urgull Mendian,   Damen Bateria deritzon eremuan, gure liburutegia  irekita dagoela . Bertan egunkariak, internet, eleberri batzuk, haurrentzako komiki eta liburu asko… dituzue, eta irlara ikusmira paregabea!

Haur eta gazteen  Saila eta Dokumentaziogunea Fermin Calbeton kalean; eta, Konstituzioko enparantzan, liburutegi zaharraren eraikinean, unitate zerbitzu teknikoak, bilduma historikoen biltegia eta Donostia Kulturaren bulegoak.

Liburutegiaren jatorria.
Udal liburutegia 1874an sortu zen. Hiriko lehenengoa da, Foru Aldundikoa(1944) (egun Koldo Mitxelena) baino lehenagokoa.
.
Udal liburutegiaren historia, lekualdaketen historia da. Garibai kalean egon zen, Andiarekin izkina egiten duen eraikinean. Gero, gaur egun Postaetxea dagoen tokian, eta bigarren errepublika garaian, 1932an, San Telmo Museoa dagoen lekuan,  eta hortik Konstituzio Plazara.  Hor ezagutu nuen nik.

Bertako historilariren batek hau irakurriko balu, gogorarazi nahi nuke ez dagoela  liburutegiaren historia biltzen duen libururik, euskal kultur arloan garrantzitsuak izan diren  liburutegi  zuzendariak egon badira ere… José Manterola, Antonio Arzak, Rufino Mendiola, besteak beste, eta lehen emakume zuzendaria , 1972an, Eulalia San Agustin.

Ikusten dugunez, eraikin egokiaren beharra arazo errepikakorra da. Liburutegi publikoak aldatzen joaten dira gizartearen beharrei egokitu nahian. Besteren batean ere honetaz jardun dut, norbaitek uste badu Internet garaian gaudelako, hau da paperezko liburua hiltzear dagoela, eta horren ondorioz leku arazorik ez duen liburutegira iritsiko garela, jai dauka! Futurologoak maizegi okertzen dira…
“Guru” horiei guztiei aholkatuko nieke IFLAk 2007an liburutegi eraikinei buruz argitaratutako liburua. Aholkuak, estandarrak, gutxieneko azalera… Liburua da: IFLA Library building guidelines : developements and reflections”. Badugu ale bat gure sarean

Azken lekualdatzea

1999an Konstituzio Enparantzako eraikin esanguratsua utzi genuen, oztopo arkitektonikoak eta ondarearen baldintzak zirela eta, Udaletxeko eraikinaren behealdera behintzat behineko joan ginelarik.

Bertako hemeroteka lekualdatze horren lekuko da. Batzuk kritikatu zuten, beste batzuk  berriz, ontzat eman. Alderdi Ederrera etorri ginenetik, lehenengo urteetan beste zenbait leku proposatu zituzten: San Bartolome, Goikoa Jauregia, Gobernu Zibila, Bretxako arrandegia… Gero alderdi politikoek beraien programa politikoetatik at utzi gintuzten, Alderdi Popularrak azkenengo hautezkundetan Espainiako bankua proposatu duen arte.

Gutaz ahaztu bide dira eta, batzuetan hori ona izan daitekeen, arren, gure egoeran ahanzdura kezkagarria da.

Euskadiko 11/2007ko liburutegi Legeak ez ditu hiri liburutegi sareak arautzen. Besterik gabe, III tituluan, 26.2 artikuluan aipatzen da 30.000 biztanle baino gehiagoko udalek Hiri Liburutegi Nagusia izan behar dutela. Baina, zerbait arautuagoa eta garatuagoa behar dugu.

Nik “Udal Liburutegi Publikoa: hiri sareentzako jarraibideak” dokumentua kontsultatzen dut. Bartzelonako Aldundiak argitaratua da eta oinarrizkoa deritzot, hiri liburutegi sare bat zer den ulertu nahi duen edonorentzat.

Alderdi Eder gaur egun.

Alderdi Ederreko liburutegia leku zoragarrian kokatua dago, baina instalazioak txiki geratu zaizkigu berriro. Ezin ditugu zerbitzu berriak programatu; hiru eraikinetan sakabanatuak gaude; zaila da giza baliabideak eta ekonomikoak optimizatzea; biltegira eraman behar izaten ditugu liburu eta dokumentu interesgarri asko leku faltagatik… Ekintzak ez dira beti liburutegiarekin lotzen beste eraikinean burutzen baitira, hau da San Jeronimo kalean dugun aretoan “Kriptan”, gurasoek eta seme-alabek ezin dute liburutegi bera partekatu.

Zerbitzu ona ematen dugu eta horren adierazle joan den urteko datuak ditugu. 267.640 bisitari izan genituen, 895,12 batez beste egunean. 132.703 mailegu, 443,82 batez beste egunean, eta 138 jarduera. 

Gure liburutegia oso bizia da, erabiltzaile anitz dugu, baina leku gehiago behar dugu. Gure aldarrikapena ez da berria. Denetara, Donostia bezalako hiri batentzat,  6.000 metro koadro behar dira, hala diote katalanak hiri sareko estandarretan.

Bestaldetik, badaukagu gure hirian Tabakalera eraikina. Birmoldaketa prozesuan dago, kudeatzaile eta zuzendari beharrean. Eraikinean Mediaketa bat egongo da, eta nire ustez, aprobetxatu egin beharko genuke hiriko liburutegi desberdinen funtsioaz hitzegiteko, eta argi esanda udal liburutegi saretik kanpo ez luke egon behar. Badakit bai, Tabakalera aipatzea baikor hutsa naizela adieraztea dela, hiru erakunde, hiru kide bateratzea … Baina, egoera birtualean bada ere, bota dut botatzekoa.

.San Telmo Udal Museoa kostata, baina abian da. Eta noizko Liburutegi berria? Ba al dago modu hoberik 2016ko kulturaren hiriburutasuna ospatzeko?

Oroimena izatea  eta amestea ez da txarra. Joan Mari Torrealdairen artikulua gustatu zait, berak Euskadiko Liburutegi Nazionalarekin amestean agerian uzten baitu Euskadik duen premi larria liburutegi sare guztiak berrantolatzeko.

Islatzen duen emakume-liburuzainaren irudia ez zait gustatu. Protagonista 50 urte ingurukoa da. 25 urte daramatza lanbidean, eta horietatik gehienak probintzia liburutegi bateko biltegian.

Gure lanbidea ez da oso erakargarria. Topikoz josia dago: emakume-liburuzaina ordenatua da, asko irakurtzen du, noski; baina, gainera, liburutegiko bezeroez maitemintzen da!
Nik, 20 urte daramatzat lanbide honetan, eta konturatzen naiz, oraindik ez dugula gizartea geureganatu, ez gaituzte ulertzen, nolabait esateko.

Egungo krisialdi egoera honetan, Madrilgo alkateari bururatu zaio hiru
liburutegi irekitzea langile bolondresekin. Zergatik ez ditu, esaterako, bo-
tikariak, medikuak, irakasleak… ordezkatu?!
Liburuzainek XXI. mendeko liburutegien aldaketari buruz jarduten dugu,
lanbide profil berrien beharraz; “content curator” edo informazioaren
bitartekari bezalako hitzak erabiltzen ausartu gara; baina, giza errealitatetik
oso urrun gaudela dirudi.
Divryrenaren kontrako bezala, Michael Meloten liburua proposatzen dizuet “Liburuzainen jakinduria” Eusko Jaurlaritzako Kultura Sailak argitaratu zuen 2005ean. Honetan,  7. atala gomendatzen dizuet, ” Behar duzuena daukagu” izenburuduna.

90. orrialdean honela dio”  Guztiok dakigu zer lan mota egiten duen okinak, igeltseroak, arkitektoak, medikuak… baina, zertan aritzen da liburuzaina? Zertarako balio du?…
eta 94. orrialdean Eskolak, punta-puntakoa bada ere, ezin du dena, denetaz irakatsi; era berean liburutegi unibertsalak ezin ditu bildu liburu guztiak. Hala ere, badugu menderatzerik  eskolatik kanpo gure esku dauden informazio eta ezagutza  tresna guztiak.” Melot dio: ” eskola gutxiago” eta ” liburutegi gehiago” .

Gure lanbideaz zerbait ikasi nahi duenarentzat eta topikoetatik urrundu, eskura daude , ALDEEk, eta beste lan elkarte profesionalen lanak.

Alfortvilleko mediateka, leku irekia.

Mediateka, Val de Marnen dago kokatua, Parisen ingurunean. Hango alkateen helburua mediateka sarea sortzea da. Créteilen dagoeneko ari dira berria egiten eta Limeil--Brevannesen asmo bera dute. Baztertutako auzo horien egoera aldatu nahian dabiltza eta horretarako elkarguneak sortu behar direlakoan daude. Elkargune hoberena mediateka bat da.  Alfortvilleko mediateka 2007ko martxoan zabaldu zuten, arkitektoa Olivier Souquet zelarik.
Bi solairu ditu:
Beheko solairua:
Solairu honetan bazkide berriak egiteko tokia, automailegua, mailegatu eta dokumentuak itzultzeko. Solairu honetan aurki ditzakegu baita ere hemeroteka, tokiko bilduma, artea, musika eta zinema. Gai bakoitzean  euskarri guztiak nahastuta daude.
Solairu honetan, hegoaldean haurren zonaldea dago eta areto bat egokitua dute, ipuin kontalarien jardunerako; beraiek deitzen diote “ Le Chaudron”.

Iharduerak “Eklipse” izeneko gelan egiten dira

  Lehenengo solairua:
Beste gai guztiei dagozkien dokumentuak, euskarri guztietan daude. Hormarik gabeko kontzeptua erabat zabaldua dago, hau da, ez dira multimedia eremuak eta liburuenak desberdintzen.
Solairu honetan daude bertako langileen lan esparruak, bezeroengandik beirazko tabikez bereiziak. Bigarren solairuan bilera gela, biltegiak eta jangela bat.

Estetikari erreparatuz, deigarriak dira arkitektoaren ikur diren zutoin zuriak. edo “fagots”

Proiektuaren lorpen handienetakoa  leku irekia lortu izana da, hots, itxidurarik gabekoa;  kultur biltegi handi bat da.
Arkitektoak liburutegizainekin adostu ditu detaile eta xehetasun guztiak. Erakusmahaiak dotoreak eta orijinalak dira. Koloreak ondo aukeratu eta konbinatu dituzte; osotasun armoniatsua lortuz. Sofak laranjak,  aulkiak eta mahaiak zuriak, eta metalezko apalategiak beltzak.  Beheko solairuan lurra egurrezkoa da eta lehenengoan moketa gorria dago. Orokorrean, oso leku atsegina da eta erabiltzaileek oso gustuko dute: hasiera-hasieratik  eroso sentitu dira bertan. 2008an harpidetza %74 handitu zen eta mailegu zerbitzua %118.
Bukatzeko, mediateka hau liburutegi batek hirian izan dezaken garrantziaren adibidea da. Bertakoak harro sentitzen dira, eta kanpotarrei museo bat bailitzan erakusten diete.

Lau urtetan jardun dugu lanean egitasmo hau burutzeko, eta esan dezakegu gure sareko liburutegi  onenetarikoa dela. Urgari bulegoko Patxi Gastaminza eta Jose Javier Uranga arkitektoak izan dira proiektuaren arduradunak, eta gure eskariak beti aintzakotzat hartu dituztela esan beharra dago.

Denbora horretan, liburutegiko arduraduna den Isabel Vesgak eta biok aritu gara uneoro elkarlanean: Altzari horniketa esleitzeko; haiek planoan kokatzeko; RFID irrati-frekuentzia sistema aukeratzeko, espazioak antolatzeko; dekorazioa…

Liburutegiko azalera horrela banatzen da: harrera gunea 142 metro koadro, barruko lanak egiteko bulegoa 38 metro koadro,  biltegia 45 metro koadro, Haur sailak 303 metro koadro eta helduen sailak 511,6 metro koadro ditu.. Auzoak 16.900 bizilagun ditu inguru.

Zailena izan da liburutegiaren azalera, hots, tamaina mantentzea, guztiek esaten baitzuten: zer handia!.  Aprobetxatuko dut bidalketa hau “ Bibliothèques d´aujourd´hui ” liburuan esaten dena liburutegiaren azalerari buruz. aipatzeko ” Liburutegi arduradun batek, alkatearekin eztabaidan ari zela liburutegi baten neurriak zirela eta, esan omen zion: Alkate jauna, zuek futbol zelai berria eraikitzerakoan, haren neurriak adostu al zenituzten? Bada, gauza bera liburutegiekin! Liburutegiek behar dituzten eremuak, espazioak, neurriak,…; arautuak daude!”
Aipamen hori oso gustukoa dut, adierazgarria baita. Liburutegien neurriak ezin dira negoziatu , ezta adostu ere; arauak daude , eta ezin dira txikitu, aldatu… politikariek, zenbait arkitekto, edota kultur kudeatzaileek diotenaren arabera

Ordutegiari dagokionez, lehen geneukan ordutegi berbera mantentzen dugu. Hau da: astelehenetik ostiralera arratsaldez irekitzen da, 16:00etatik 20:30etara. Oporretan goizez irekitzen da 10:00etatik 14:00etara, astelehenetan arratsaldez baita ere 16:00etatik 19:00etara. Abuztuan itxita.  Ezin izan dugu ordutegia luzatu, ekonomia-krisia dela eta.  Liburutegi lan taldea gehitu da, laguntzaile bat gehiago dugu.

Liburutegiko lan taldea Isabel Vesga arduradunak, Joseba Irazustabarrena liburuzainak eta lau laguntzaileek,  Itziar Asurmendi, César Fernández, Gurutze Pérez, Maider Zelaia osatzen dute. Guztiei eskerrak eman beharrean nago beraien lanarengatik.
Bestaldetik, liburutegiaren fondoari dagokionez, 31.937 dokumentu ditugu denetara. Aipatzekoak: komiki bilduma, atzerriko hizkuntzetako narratiba eta DVD filmen bilduma (4.264). Hasi berria dugu  PSP, Xbox eta Wii joku bilduma.
Internet konexioa duten ordenagailu eskaintza zabaldu dugu: hamar leku ditugu helduentzat, eta zortzi haurrentzat. Mailegurako lau liburu irakurle elektroniko ditugu eta bi ordenagailu eramangarri bertan erabiltzeko.
Berria dugu automailegutza sistema, NEDAP enpresaren RFIDa erabiliz. Guk mailegutza mota horren aldeko apustua egin dugu. Aieten, eta Alderdi Ederren 3Msistema daukagu eta oraindik ezin ditugu bi sistema hauen konparaketa egin. Liburutegiko langileek bezeroei lagundu, aholkatu, informatu behar dielakoan gaude; blog eta web orrietan parte hartu…,  maileguak norberak, makinek lagunduta egiten dituen bitartean.
Datorren otsailaren 16an,  Iñaki Urdanibiaren laguntzaz jardunaldi berria abiatuko da Intxaurrondoko liburutegian : solasaldi literarioa. Oraingo honetan, Albert Camusen “Sisiforen mitoa” aukeratu da.  Gustuko izango duzuelakoan nago, zatozte!
Bukatzeko, auzoak lehen bezala liburutegia bereganatzea eta gozatzea espero dut.

Frantsesez mediateka hitza erabiltzen da liburutegiak euskarri teknologiko guztiak dituela adierazteko.

Mediateka  guztiz aldatzen ari den auzo batean dago. Eraikin berean, aparteko sarrera duten 200 apartamentu daude. Roland Castro eta Sopphie Denisoff arkitekto hirigileek burutu zuten proiektua.

Auzoan 182.962 biztanle inguru bizi dira; Mediatekak 2010eko ekainaren 12an ireki zituen ateak. Eraikuntzan erabili dute beira, porlana eta egurra. Mediatekak denetara 4200 m2 erabilgarri ditu.

Arkitekturaren lorpenen artean nabarmendu behar ditugu:

Bolumenen edertasuna eta espazio desberdinen arteko perspektiba jokoa.

Argi natural eta artifizialaren trataera, pasabiden antolaketak  joan-etorriak errazten ditu.
Aipagarria da bulego eta publiokentzako lekuen insonorizazioa; benetan ez duela zerikusirik Donostiako Kultur Sareko zenbait liburutegietan daukagunarekin.
.
Sarbidetza erabatekoa da edonorentzat, hemen ez bezala. Legeak ez du murrizketarako zirrikitorik uzten, aurrekontuak direla eta.
Argibide guztiak braille hizkuntzan ere badaude.
Bisitaldia  Marie D. Martelekin, Torontoko Liburutegien arduradunarekin, egin nuen, bertako liburuzainaren gidapean.  Lau solairuren antolaketa azaldu zigun.
Lehenengo solairu edo 0 maila.
.
Aisia eta gaur egungo gaietarako prestatua. Harrera mahai bat, kafetegia, Manga eta komikien atala, eta beraien iritziz aisiari dagozkion gaiak: sukaldaritza, kirola, jardingintza, aisiako sorkuntza, musika (cd-ak, liburuak) eta zinema (dvd-ak, liburuak).

Egon naizen liburutegi guztietan lehentasuna ematen zaio edukiari eta euskarriak nahasten dira.

Mailegutza, noski, automailegutza makinatan egiten da, 0, 1 eta 2 mailatan daude. Itzulera 0 mailan egiten da, sarreran. Liburutegi laguntzaileek argi dute  beraiek ez dutela mailegua burutzen, horretarako daude makina horiek; beraiek harrera egiteko, erakusteko eta laguntzeko daude.

Lehen bezero autonomoak nahi genituen orain haien ondoan egon nahi dugu autonomo izaten laguntzeko. Hasiera batean, autoprestamoak ez du erakartzen, baina behin ezarrita, langile guztiek beraingana dezakete esaldi hau: ez ditugu gure indarrak jarri behar bildumetan  erabiltzaileengan baizik.

0 mailan espazio bat nabarmendu nahi dut: 200 m2 erakustokia. Bertan arte bilduma jasotzen duten apalategiak daude. Ideia ona deritzot liburutegian egiten diren erakusketekin batera arte fondoa agertzea. Erakustaldia dagoen bakoitzean fondoak baloratzen dira ; dokumentuek azalpen diskurtsoari laguntzen diotelarik.

Hitzaldiak, bilerak, ikuskizunak … aurkezteko aukera ematen duen auditorioa dago. 150 lagun har ditzake, eta erabat insonorizatua dago.
Badago halaber, inkusentzunezko areto bat, non bakarka sei lagunek aukera duten filmeak ikusteko, webetan musika kontsulta egiteko eta PBIk eskeintzen dituen dokumentalak ikusteko.
1. Maila
Fikziozko literatura kokatu dute bertan: eleberria, ipuinak, antzerkia, olerkia. Liburutegiburuak aipatu zigun eztabaidatu zutela zinema ere hemen kokatzea ala ez, baina, azken finean, beheko solairun kokatu zuten
Solairu honetan aipatu nahi dut “bestelako irakurketa” deitu dioten atala: ikusmen arazoak dituztenentzat prestatua.
Isiltasun guneak jarri dituzte, gure liburutegietan gertatzen denaren antzera, erabiltzaileek, beraiek, isilarazten dituzte ondokoak.
.
Irakurketa mahaiak txikiak dira, bi pertsonarentzat, eta leiho ondoan kokatuak. Ikasmahai handiak ekidin nahi dira; bakarkako irakurketaguneak, pasabideak eta espazio handiak berriz, bultzatu.
.
Adin kontua ere aipatu nahi dut. Beraiek “jeunesse” 12 urte bitartekoei deitzen diote, eta hortik aurrera heldu moduan hartzen dituzte liburutegietan.

2. maila
.
Beste gai guztiak hemen kokatzen dituzte. Autoformakuntzarako arlo garrantzitsua dago bertan: hizkuntzak ikasteko eta gidabaimena prestatzeko materialak daude.

Besteak beste, lana bilatzeko gunea eta curriculum vitaeak egiteko guneak ere badaude. Pariseko Udaleko lan eskeintza zerbitzuekin  elkar laguntza ondo arautua eta adostua dute.
Solairu guztietan ordenagailuak daude, eta 2, mailan Wifi zerbitzua. Internet formakuntzarako ikastaro ugari ere gauzatzen dira.

Frantzian eraikitzen ari diren liburutegi guztietan, L´Idea Store kontzeptua kontuan hartzen dute; oinarrizko hiru balore hauetan datza:
Konpromisoa
Autonomia
Aberastea
.
Ez da erraza hiru ideia hauek itzultzea. Lehenengoa: “engagement” ingelesez: publikoa erakartze eta haien fideltasuna lortzea izango litzateke hasierako helburua. Ondoren haien beharrei erantzuten jakitea, eta  bukatzeko haien parte hartzea liburutegian eta baliabideen erabilera erraza eta erosoa bihurtzea.

Autonomia automailegutza eta RFID-a liburutegi guztietan eskuratzean datza. Bakarrik modu horretan, liburuzain eta langileek lagun diezaiekete bezeroei eta benetako animatzaile bihurtu.
.Bestalde, espazioak ezin daitezke intimidatzaile izan. Garrantzitsua da seinaleztapena, Idea Store-arekin lotua dago oso, eta Frantziako liburutegi berri guztiek kontuan hartzen dute kontzeptu hori.

Azkenik, bukatzeko, Parisen egonez gero, eta mediateka bisitatu nahi izanez gero, metroko 3. linea hartu eta Gambetta geltokian jaitsi.
.

Aurten, 2011n, apirila aldera egitasmo honetan parte hartzeko eskaera aurkeztu nuen, Bilboko Institutu Frantziarren bitartez, eta onartu ninduten. Bi baldintza dira ezinbestekoak onartua izateko: Kultur arloan arduradun edo zuzendari lanpostua betetzea; eta, frantsetsez ondo hitzegitea. Nere motibazioa azaldu nuen, hau da Liburutegi Nagusiaren beharra Donostian, Alderdi eder probisionala da eta…. Eredu bila joan naiz

Hiru asteko egonaldia izaten da. Aurten, azaroaren 14tik abenduaren 2ra izan da.
Egitarau orokorraren baitan zehatzago batzuk ere burutzen dira. Nirea, hain zuzen, Séjour Culture Bibliothèque izenekoa izan da. Beste batzuk dira: Ikus-entzunezko baliabideak liburutegietan, artxibategi zuzendaritzari buruzkoak, museoak, liburu eta argitalpenak, musikari buruzkoak, zinema eta kulturaren ekonomia eta finantziaketa. Azken hau, gaur egungo egoera kontuan izanik, interesgarria deritzot.
Denetara 112 lagun elkartu gara, jatorri askotarikoak: Brasilgoak, Afrika frankofonokoak, Txinatakoak, Europako Ekialdekoak, Hego Amerikakoak …
Lehenengo astean Estatu mailako kultur antolaketari buruz aritu gara, gai anitzeko mahai inguru eta hitzaldietan. Paris Hiri Antzokiko buruari eta Pierre Assouline idazle frantziarrari entzuteko aukera izan dugu, Azken honek oso blog interesgarria du: “Liburuaren errepublika”.
Bidaia eta bertako garraioa izan ezik, gastu guztiak Munduko Kultura Etxearen kontura dira. Eguneroko dietak ez dira oso altuak, baina  ez daude gaizki, apartotelean egoten garela kontuan harturik.
Donostiakultura zuzendari ohiaren bidez ezagutu nuen egitasmo honen berri eta bidalketa bat idaztea interesgarria iruditu zait.  Aurten ere deialadia luzatuko dute.

Munduko Kulturen Etxearen leloak dioen bezala: “Norbera bere burua baieztatuz unibertsal bihurtzen gara, aberats gaitezen gure ezberdintasunez

Torontoko alkateak, Rob Fordek, 2011ko otsailean jakinarazi zuen Torontoko liburutegi sareko bat ixteko asmoa zuela, aurrekontu arazoak zirela eta. Liburutegi sareen aurrekontua %10 murrizteko asmoa zuen: ordutegiak , programa batzuren bertan bera uzteak…, pribatizazioa ere aipatu omen zen.

Hiritarrek  liburutegi zerbitzuaren 13,3 milioiko murriztapen honi aurre egin diote. Torontoarren hiru laurdena ez dago ados liburutegien itxiera edo pribatizazioarekin. Hiritarren desadostasun erantzuna sare sozialen bitartez bideratu zen:

Hiritarren eskura jarri zuten sarean dokumentu bat; Margaret Arwoodek bere Twittereko 230.000 jarraitzaileak dokumentu hori sinatzera animatu zituen. Oso eragingarria eta erantzun zabalekoa izan zen ere “Zergatik da garrantzitsua nire liburutegia” lehiaketak.

Facebooken bidez ere hiritarra neurri horien aurka jartzera bultzatu zuten.

Egunkarietako web orrialdeetan iruzkinak jaso eta argitaratu ziren, eta halaber, sare sozialek prentsan plazaratutakoen berri eman .

Alkatearen anaiak, Doug Fordek, lekuz kanpoko bere komentarioekin giroa berotzen lagundu zuen: Margaret Atwood ez ezagutzea eta harrotasunez adieraztea, ez da oso modu egoki bere aldekoak lortzeko.

Post hori irakurtzerakoan nire hiriaz gogoratu naiz, eta neure buruari galdetu diot:  donostiarrak iritsiko ginateke hori guztia egitera gure liburutegien alde? idazleren batek lagunduko liguke? ( Toronton, M. Atwoodez gain, Michael Ondaatjek, Vincent Lamek eta Barclayk etab. lagundu dute), eta, jakingo al genuke sare sozialak hain maisuki erabiltzen?

Momentuz hiritarreK lortu dute alkateak erabakiz aldatzea.

Oraingoan erosi diren 21 unitateak Samsung e-reader E65 modelokoak dira. Tinta digital izeneko teknologia dute, paperaren antzekoa eta hainbat funtzio eskaintzen dituzte, hala nola, letra aldaketa, harigabeko Internet konexioa eta Emolink funtzioa, hau da, beste irakurgailuekin konektatzeko aukera. Horretaz gain, argi arkatz eta teklatu integratuari esker ertzetan oharrak egiteko aukera ematen dute. Azkenik aparailu hauekin agenda sortu eta musika entzun daiteke.

Edukiei dagokionez, egile eskubiderik gabeko euskarazko izenburu berriak eskaintzen dira, armiarma web horritik dekargatu ditugu eta beste batzuk berriak dira, hauen artean Ahaztuen mendekua /Alberto Ladrón de Arana, Aulki Jokoa /Uxue Alberdi, Bilbao-New York-Bilbao /Kirmen Uribe, Fatum/Jon Arretxe, Gloria Mundi /Fernando Morillo, Habitat /Katixa Agirre etab. Erderaz aipatu behar ditut Steve Jobs : la biografía / Walter Isaacson, Sé lo que estás pensando/ John Verdon etab.  Zerrenda osoa liburutegietan.

Bestalde azken urte eta erdian, Donostia Kulturako liburutegietan liburu elektronikoen irakurgailuak maileguan eskaini dira. 2010ean guztira 515 mailegu egin dira eta 2011n orain arte, berriz 485. Guztira 30 liburu elektronikoen irakurgailu daude: 2 Papyre, 17 Cybook eta 11 Irex Iliad etxekoak.

E-reader edo liburu elektronikoen irakurgailuekin eskaini den proiektu pilotua oso positiboa izan da, hala adierazten da, mailegu egin ondoren bazkideeengandik jaso diren 347 inkestetan (gizonezkoak %44 eta emakumezkoak %56, bataz besteko adina 47 urte). Inkestatuen %95,10aren iritziz, zerbitzu berria interesgarria edo oso interesgarria da, bereziki berrikuntza teknologikoari dagokionez.

%88, 18aren iritziz, liburutegiek e-readerren zerbitzua eskaini behar dute, hain zuzen, irakurgailuen ezagutza izateko. Arlo honetan azpimarratzen da, literatura unibertsaleko klasikoen erakargarritasun falta.

%76,08ak zerbitzua berriro erabiliko dutela adierazten dute. Horietatik %43,81ak eduki berriak eskatzen ditu eta gainontzekoak gailuen ezagupenari ematen diote lehentasuna.

Liburu digitalen plataformen ezagutza ez da ohikoa, Gutenberg proiektuak, Cervantes Virtual delakoa eta Google Books dira ezagunenak eta hiruen artean nagusiena Google Books. %42ak ez du erantzuten eta galdetegiren batean Libros Tauro, Amazon, E-Leer, Planetalibro, Librodot.com, Libranda eta Audible liburuen Biblioteca Hispana aipatzen dira.

E-reader erabiltzaileei argitalpen lehentasunari buruz ere galdetu zaie, hau da, izenburu bereko argitalpena hautatzerakoan liburua edo e-booka nahiago duten. Kasu honetan %59,94ak euskarri digitala nahiago dutela erantzun dute.

Emaitza hauek aztertu ondoren datozen urteetako lehentasuna liburu elektronikoen kudeaketa eta mailegurako plataformak eskuratzea izango da. Amazonek 2011rako Espainiako argitalpen munduan iragarri duen oldarka sartzeak, argitaletxe guztiak liburutegietan zerbitzu berriak eskaintzera behartuko ditu.

2011an zehar esate baterako Libenet, Xercode enpresaren Ebook eta ODILOtk enpresaren plataforma ezagutu ditut. Azken biak liburu elektronikoen kudeaketa eta mailegurako aukera ematen dute.

Kultura transmititzaileen orientazio faltaz hitz egin dezakegu: hezitzaileak, kultur erakundeak, liburutegi eta museo arduradunak. arte, zinema eta antzerki programatzaileak… horiek guztiek, antzematen dute huskeri askok kultur balioa hartzen dutela. Kultura edo kultur gabeziaren aurrean gaude?

Egileek lau ataletan banatzen dute liburu hau: Mundu eta merkatu kultura; komunikazio eta irudiaren mundua; mundu-kultura erronka eta mito bezala eta, mundu kultura zibilizazio bezala.

Ez da liburu ezkorra, zenbait irtenbide aurkezten baititu eta horietaz hitzegin nahi dizuet.

Kultur orokor baten beharra aldarrikatzen dute 180. orrialdean “Egun, kaos bikoitzean murgilduta gaude: gehiegikerian” eta berehalakokerian”. “Munduratutako jakinduria honen ikur den Wikipediak plazaratzen du sarean, azalekoenetik zehaztasun xeherenera dagoen guztia” “Ez da helburu, entziklopedia-kulturara itzultzea, haatik, “Historia”ren irakaskuntza birplanteatzea.

Maisu-maestra, irakasle, hezitzaileen garrantzia liburuan azpimarratzen den ideia da.

Unibertsitatea birplanteatzera bultzatzen gaituzte, sorkuntza kultura (ez innobazioa) berpiztu nahi da; beste kultur politikaruntz jotzera animatzen gaituzte.

Liburuari buruz diote: “Teknologia berriak bultzatu behar ditugu, liburuaren bizitza luzatzeko eta haren hedapena areagotzeko“Frantziako Liburutegi Nazionalak digitalizazioan habiatutako bidea zuzena da: erabiltzaile guztiei ,ondareko liburu guztiak eskeintzea, eta ikertzaileei liburu espezializatuak eta eskuratzeko zailak, ez dezan merkatuaren logikak erabaki, zein diren digtalizatu behar diren liburuak”

Eta irakurketari buruz diotena kontuan hartzekoa da ere. Frantzia bezalako nazio batean, duen tradizio kulturala kontuan izanik, 18 eta 65 urte bitartean %9 analfabetoa da eta eta horren bikoitzak ez omen du ondo ulertzen testu idatzi bat;
Eskolan irakurketa proiektu sakona burutu behar dela diote. Ez du izan behar proiektu soil bat, baizik eta berriro ere irakurketa izan behar luke irakaskuntzaren ardatz nagusia.

Liburutik ezinbestean azpimarratu behar dugun beste gai bat “ pantailaren kultura” da.
Egileek  “ Pantaila globala”  liburuan jorratzen dute gaia. Internet, dagoeneko, gure bizitzaren parte da, estatuaren rola, berriz, definitzear dago. Medioaren (internet) politika publikoaren beharra aldarrikatzen dute. Herrialde bakoitzean nazio interes gune bateratua sortu beharko litzateke, denentzako eskuragarria, informazio eguneratu eta argiaz osatua, gaur egun ditugun zatikatutako webgune ugarien ordez. Frantzian proposatzen dute bateratze  ardura hori  Imprenta Nazionalak hartzea, duen esperientzia aprobetxatuz.

Ez da “pantailaren” (telebistaren) erantzunkizuna herrialde baten kultura maila, baina bai haien erabilera. Ezin dira goizeko ordu txikietarako utzi liburuari buruzko programak. Liburua ez da besteak bezalako ondasuna. Ekonomi arloa  pribatua da baina edukia denen bizitza intelektualari dagokio.

Kultur arloan lanean ari garenentzat oso liburu interesgarria da. Argitartu berria dugu Gilles Lipovetskyren liburu berria. Laister Alderdi Ederreko Liburutegian. Libururaen izenburua “El occidente globalizado”.